Veel mensen hebben een mening over de wolf in Nederland. Al dan niet valide argumenten vliegen heen en weer, en soms dreigt zelfs polarisatie. De discussie verdeelt mensen terwijl uit de discussies ook blijkt dat niet alle argumenten even steekhoudend zijn. En daarom is het goed dat er onderzoek wordt gedaan. Ook naar de wolf. En dan is er een stichting in Nederland die zich specialiseert in het onderzoeken van zoogdieren, en dus ook van wolven.

Maar ja, dan zul je de wolf eerst op de één of andere manier moeten vangen, anders kun je niet onderzoeken. In juni 2023 kreeg de betreffende stichting een ontheffing van de regelgeving om landzoogdieren, en dus ook wolven, te mogen vangen. Dat mag met inloopvallen, vangkooien en schepnetten, onder andere in de provincie Utrecht. Vervolgens mogen de dieren worden verdoofd en gezenderd.

Deze middelen bleken echter niet voldoende te werken, en de stichting heeft in februari 2025 een nieuwe en aanvullende aanvraag gedaan. Die aanvraag is een aanvulling op de vorige aanvraag en specifiek wordt ontheffing gevraagd om vijf wolven op de Utrechtse Heuvelrug te mogen vangen met een strikval.

Ten tijde van de aanvraag was de wolf Europees gezien nog een strikt beschermde diersoort. Per 14 juli 2025 is die extra beschermingsstatus er vanaf gehaald en is de wolf ‘slechts’ nog een beschermde diersoort. Nederland heeft dit pas op 26 juli 2026 in de nationale wetgeving opgenomen en de vergunningsplicht toen weer hersteld. In die tussenliggende periode was er mitsdien geen vergunningsplicht in Nederland, maar enkel de zorgplicht als het om de wolf ging. Op basis van die stelling heeft de provincie de nadere ontheffing voor de strikvallen verleend. De provincie ging redeneren vanuit de zorgplicht die eenieder heeft ten aanzien van onder andere dieren, en heeft een maatwerkvoorschrift, een soort specifieke vergunning, afgegeven voor het gebruik van de strikvallen, en dus af te wijken van de zorgplicht. En tegen die vergunning is bezwaar gemaakt, en later beroep ingesteld door een aantal, inmiddels welbekende, stichtingen.

En dan volgt er een juridisch ingewikkeld verhaal. Het komt er op neer dat er al een besluit lag. Dat is het besluit dat ik hierboven noem waarbij het is toegestaan om landzoogdieren, en dus ook wolven te mogen vangen met inloopvallen, vangkooien en schepnetten. Het enige dat nu in feite wordt gevraagd is een aanvulling op dat bestaande besluit, namelijk de toestemming om óók strikvallen te mogen gebruiken in aanvulling op de reeds toegestane inloopvallen, vangkooien en schepnetten. En dan had de procedure gevolgd moeten worden om het reeds bestaande besluit aan te vullen, en had er niet een nieuwe aparte aanvraag met een nieuwe aparte procedure ingediend moeten worden. Daar komt volgens de rechter ook nog eens bij dat je met een specifieke vergunning niet kunt afwijken van de algemene zorgplicht die je voor dieren hebt. Het vangen van wolven is in strijd met die zorgplicht en zal op een andere manier vergund moeten worden.

Tenslotte merkt de rechtbank op dat in het besluit is opgenomen dat het vangen van wolven nodig is in het kader van populatiebeheer en schadebestrijding, terwijl het nu juist een wetenschappelijk doel heeft om de wolven te vangen.

Kortom: de besluitvorming rammelde aan alle kanten: een verkeerde procedure en verkeerde verwijzingen. Het oordeel van de rechter is keihard. En dat betekende het einde van dit besluit en dus voorlopig geen strikvallen om de wolven te vangen teneinde door onderzoek meer te weten te kunnen komen over het gedrag en leefwijze van deze dieren. Over de wenselijkheid om de wolven te vangen en te onderzoeken, en over de wenselijkheid van het gebruik van strikvallen is het helemaal niet gegaan in deze zaak: het was procedureel niet in de haak, en dan kom je aan de inhoud niet toe. Een gemiste kans voor de wolvenonderzoekers.

Voor de fijnproevers: de zaak is te vinden via deze link.

Neem dan gerust contact op met onze advocaat Maurice Stassen. Hij is bereikbaar op 06 51183480 of via m.stassen@linsen-advocaten.nl.