Een schatting van de bevolkingsteller van het Centraal Bureau voor de Statistiek leert ons dat er eind mei 2025 afgerond 18 miljoen mensen in Nederland wonen. Een forse stijging ten opzichte van de 13 miljoen inwoners die Nederland rond 1970 telde. Meer mensen betekent minder ruimte, hetgeen doorgaans tot meer geluidshinder van uw buren kan leiden en daarmee wellicht tot een verminderd woongenot. Is daar bij u sprake van? In dit artikel leest u wat kunt doen en geef ik een aantal praktische tips.

Onrechtmatige hinder: wat is het?

Uit de wet volgt (art. 5:37 BW) dat niet alle hinder die u ervaart, ook daadwerkelijk onrechtmatige hinder is. Immers, in een dichtbevolkt land als Nederland hebben we enige mate van hinder van elkaar te dulden. Maar wat de een acceptabel vindt, hoeft dat voor de ander niet te zijn. Om te beoordelen of dat de toegebrachte hinder door het verspreiden van geluid (door uw buren) onrechtmatig is, zijn in de rechtspraak een aantal gezichtspunten ontwikkeld: van belang zijn onder meer de aard, de ernst en de duur van de geluidsoverlast. Daarnaast spelen de aard en omvang van de schade en de overige omstandigheden van het geval een rol. Denk aan de belangen die met de hinder toebrengende activiteit worden gediend en de mogelijkheid, mede gelet op de daaraan verbonden kosten, en de bereidheid om maatregelen ter voorkoming van schade te nemen (HR 15 februari 1991, ECLI:NL:HR:1991:ZC0150, r.o. 4.6).

Hoe gaan rechters hier mee om in de praktijk?

Uitspraak I: geluidshinder door warmtepomp buren – geluidshinder wordt niet onrechtmatig geacht

Rechtbank Midden-Nederland, 24 april 2024

In deze zaak vorderde de eisende partij verwijdering van de warmtepomp van de buren, op grond dat het ‘brommende’ geluid dat de warmtepomp produceerde onrechtmatige hinder aan hen toebracht. In een tussenvonnis oordeelde de rechter dat er een deskundigenonderzoek nodig was, om de ernst van de ervaren geluidshinder vast te stellen en te beoordelen of dat deze binnen de grenzen van het Bouwbesluit 2012 viel. Ondanks dat uit dit onderzoek volgde dat de warmtepomp de norm van 40 dB uit het Bouwbesluit 2012 overschrijdt, oordeelt de rechter dat de geluidshinder niet onrechtmatig is. Zij neemt daarbij onder meer in overweging dat vast is komen te staan dat de warmtepomp het maximaal toegestane geluidsniveau in de praktijk slechts in beperkte mate en met beperkte frequentie zal overschrijden. Bovendien hadden de buren al diverse maatregelen genomen om de hinder zoveel mogelijk te beperken. De rechter neemt verder nog in overweging dat partijen woonachtig zijn in een omgeving met een voortdurend relatief hoog geluidsniveau (verkeerslawaai). Omdat in deze het belang van de hinder toebrengende activiteit (te weten: het duurzaam verwarmen van de woning) zwaarder weegt, oordeelt de rechter dat er geen sprake is van onrechtmatige hinder.

Uitspraak II: geluidshinder door dakventilatoren naastgelegen bakkerij – sprake van onrechtmatige hinder op grond van Activiteitenbesluit

Rechtbank Overijssel, 22 december 2023

In deze zaak stelde een omwonende dat de dakventilatoren van de naast zijn woning gelegen bakkerij het maximale geluidsniveau voor de avond- en nachtperiode overschreden, hetgeen onrechtmatig is. De rechter overweegt als volgt: ‘als de normen worden overschreden, is in dat geval in beginsel sprake van handelen in strijd met een wettelijke plicht, wat de geluidshinder als onrechtmatig kwalificeert. Het is dus zo dat de bakkerij sowieso binnen deze normen dient te blijven, nu zij anders in strijd handelen met publiekrechtelijke regelgeving’  en ‘geluidshinder hoeft niet continue aanwezig te zijn om als onrechtmatig te kunnen worden aangemerkt’. Het overschrijden van de normen uit het Activiteitenbesluit kwalificeert naar het oordeel van de rechtbank in het licht van de gegeven omstandigheden wel als handelen in strijd met een wettelijke plicht.

Interessant aan deze zaak is dat door de rechtbank aansluiting wordt gezocht bij het Activiteitenbesluit van de gemeente, nu er in Nederland geen wettelijke grenswaarden van kracht zijn voor burenlawaai (anders dan bij hinder door een warmtepomp).

Uitspraak III: ontoelaatbaar veel geluidsoverlast wordt door de rechtbank onrechtmatig geacht

Rechtbank Rotterdam, 13 maart 2019

De door eisers ervaren geluidshinder van de buren in de vorm van schreeuwen, gillen, stampen, muziek en slaande deuren, wordt in de onderhavige kwestie bevestigd middels een deskundigenonderzoek waarbij de hinder als ‘ontoelaatbaar veel geluidsoverlast’ wordt gekwalificeerd. Bij de beoordeling of dat de hinder onrechtmatig is, overweegt de rechtbank dat eisers als sinds 2013 klagen over geluidsoverlast en dat de in het verleden gemaakte afspraken bij mediation in zijn geheel niet zijn nagekomen (hetgeen door beide partijen niet is betwist). Bovendien onderschrijft het deskundigenrapport dat er sprake is van geluidshinder. De overschrijding van wordt door de rechtbank onrechtmatig geacht.

Conclusie en aantal praktische tips

Als u geluidshinder ervaart van uw buren, is dat erg vervelend. Toch is het verstandig om eerst het gesprek met uw buren daarover aan te gaan. Misschien zijn uw buren zich hier niet van bewust en is het mogelijk om goede afspraken met elkaar te maken. Bijvoorbeeld op welke tijden er muziek wordt gemaakt en tot hoe laat de buren doorgaan met hun verbouwing. Als dit geen oplossing biedt, kunt u nog proberen om middels buurtbemiddeling of mediation tot constructieve afspraken te komen.[1] Indien dit niet tot het gewenste resultaat leidt, kunt u de juridische weg bewandelen. Het is dan wel van belang dat objectief vast moet komen te staan dat er sprake is van structureel en overmatig geluid op abnormale tijdstippen. U dient daartoe zoveel mogelijk bewijs te verzamelen. U kunt daarbij denken aan het (zelf) maken van geluidsopnames, het bijhouden van een logboek waarin u de aard, duur en frequentie van de hinder documenteert, en het (laten) uitvoeren van een onafhankelijke geluidsmeting. Zoals de voorgaande uitspraken illustreren is de vraag of dat de geluidshinder onrechtmatig is, sterk afhankelijk van alle omstandigheden van het geval. Bovendien wordt niet iedere vorm van hinder ook onrechtmatig geacht. Dat maakt het in dit soort gevallen lastig om op voorhand de juridische mogelijkheden in te schatten.

[1] In het geval van een huurwoning kunt u zich tevens tot de verhuurder wenden.

Ervaart u geluidshinder en leveren gesprekken met uw buren niets op?

Neem dan contact op met onze advocaat Femke Alberts via [email protected] of 013 542 0400. Zij vertelt u graag meer over uw rechtspositie.