Stelt u zich voor: Uw buurman besluit eenzijdig een appelboom te plaatsen tegen de gemeenschappelijke erfgrens. Dit resulteert in grote hoeveelheid aan bladeren in de tuin, appels die uit de boom vallen, takken die overhangen en als u even pech hebt ook nog in doorschietende wortels. Dit zorgt logischerwijs voor veel overlast en vaak ook voor spanning tussen buren. Wat kunt u hiertegen doen?

In deze blog zal ik me beperken tot bomen die worden geplaatst in de verboden zone.

Uit de wet (art. 5:42 lid 1 BW) volgt dat het niet is toegestaan om bomen, heesters of heggen te hebben binnen de in lid 2 van dat artikel genoemde afstand van de grenslijn tenzij de eigenaar van het naastgelegen erf hiervoor toestemming heeft gegeven.

In art. 5:42 lid 2 BW is opgenomen dat de in lid 1 bedoelde afstand voor bomen twee meter is, te rekenen vanaf het midden van de voet van de boom. Voor heesters en heggen geldt een afstand van een halve meter, tenzij ingevolge een verordening of een plaatselijke gewoonte een kleinere afstand is toegestaan.

Uit dit artikel volgt derhalve dat het – zonder toestemming van de buren – niet is toegestaan om bomen te plaatsen binnen twee meter van de erfgrens en heesters en heggen niet mogen worden geplaatst binnen een halve meter van de erfgrens. De zone waar géén bomen en beplanting mag worden geplaatst wordt de verboden zone genoemd.

In lid 3 van dit artikel wordt opgemerkt dat een nabuur zich niet kan verzetten tegen de aanwezigheid van bomen, heesters of heggen die niet hoger reiken dan de scheidsmuur tussen de erven.

Het is in dat geval dan ook verstandig om uw bomen en beplanting te selecteren zodat deze niet al te hoog worden en goed te onderhouden zijn zodat deze niet hoger reiken dan de scheidsmuur. Op deze manier kunt u bomen en beplanting in uw tuin aanbrengen zonder bang te zijn dat dit overlast geeft bij de buren.

In het geval van bomen geldt al vrij snel dat deze hoger reiken dan de erfafscheiding. Om die reden is het verstandig om vooraf te kijken welke bomen eenvoudig kunnen worden onderhouden en welke niet te snel woekeren.

APV en de Bomenverordening

In het geval bomen toch hoger reiken dan de scheidsmuur gelden nog steeds twee uitzonderingen op de verboden zone uit art. 5:42 lid 2 BW. De eerste uitzondering heeft betrekking op een afwijkende lokale verordening. Iedere Gemeente in Nederland maakt gebruik van o.a. de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en andere verordeningen. In deze APV – of een Bomenverordening – kan de gemeente regelgeving van toepassing verklaren voor de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid van de gemeente. Iedere gemeente heeft de vrijheid om in haar APV een afstand vast te stellen in afwijking van art. 5: 42 lid 2 BW.

Zo heeft de gemeente Tilburg in art. 13 van de Bomenverordening bepaald dat – in afwijking van art. 5:42 lid 2 BW – een afstand van 50 cm is toegestaan voor bomen. De afstand voor heesters en heggen is daarentegen nihil, met een maximumhoogte van drie meter.

Ook als uw gemeente afwijkende afstanden heeft opgenomen is het verstandig om bij het planten van bomen en beplanting vooraf overleg te hebben met uw buren zodat toekomstige problemen kunnen worden voorkomen. Indien uw buren instemmen met het plaatsen van beplanting of bomen nabij de erfgrens, kunt u achteraf nog terugvallen op het feit dat u toestemming hebt gevraagd en hebt verkregen.

Plaatselijke gewoonte

Een tweede uitzondering op dit artikel is de plaatselijke gewoonte. Het kan zo zijn dat binnen een gemeente – ondanks de plaatselijke verordening – afwijkend wordt omgegaan met de regels uit deze verordening. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld indien u woonachtig bent in een bosrijk gebied.  In dergelijke gevallen kan het zo zijn dat in de loop der jaren een bepaalde gewoonte is ontwikkeld in uw wijk die afwijkt van de wettelijke bepaling en de APV. Als heel de wijk bomen heeft staan tegen de erfgrens, kunt u mogelijk een beroep doen op de plaatselijke gewoonte.

Indien een burenrechtelijk geschil escaleert in een gerechtelijke procedure dan kunt u stellen dat sprake is van een afwijkende plaatselijke gewoonte. Let er in dat geval wel op dat op u de bewijslast rust om bewijs te leveren dat er daadwerkelijk een afwijkende plaatselijke gewoonte is. Het kan in die gevallen zinvol zijn om de rechter te vragen om – door middel van een descente – kennis te nemen van de plaatselijke gewoonte.

Verwijdering bomen uit de verboden zone

Het plaatsen van bomen en beplanting in de verboden zone is – behoudens deze uitzonderingen – in strijd met de wet en dus onrechtmatig (art. 6:162 BW). Indien uw buren bomen of beplanting in de verboden zone hebben staan, hebt u het recht om van uw buren te vragen om de onrechtmatige situatie op te heffen en te zorgen dat de bomen worden verplaatst naar buiten de verboden zone of dat deze zodanig worden gesnoeid dat deze niet meer hoger reikt dan de erfafscheiding. Dit levert niet altijd het gewenste resultaat, maar dit kan de overlast wel verminderen.

Een uitzondering op de regel is indien sprake is van verjaring. Indien bomen al 20 jaar in de verboden zone staan dan is de vordering om verwijdering van de bomen te vragen op grond van art. 3:306 BW jo. art. 3:314 BW verjaard. Een belangrijke kanttekening is wel dat de partij die een beroep doet op verjaring, de bewijslast draagt en derhalve bewijs moet leveren dat de boom al 20 jaar op dezelfde plek in de verboden zone staat.

Let op: indien bomen al 20 jaar of langer op dezelfde plek staan dan is de vordering om de bomen te verwijderen uit de verboden zone verjaard.

Probeer voor het plaatsen van bomen- en beplanting nabij de gemeenschappelijke erfgrens rekening te houden met uw buren en dit bespreekbaar te maken. Hoewel dit een kleine moeite is, kan dit problemen met de buren – en een kostbare procedure – voorkomen. Hebt u overlast van bomen van de buren, probeer in dat geval het gesprek aan te gaan en op een constructieve manier een oplossing te vinden.

Hebt u hier vragen over, laat u dan informeren over uw rechten en plichten. Neem contact op met Joep van Dooren. Hij is bereikbaar op 013 542 0400 of via j.vandooren@linssen-advocaten.nl