Wie te lang wacht, verspeelt zijn rechten. Maar wat is dat eigenlijk, verjaring? En wanneer is hier sprake van? U leest het verderop in deze blog.

Kort gezegd betekent verjaring dat een vordering na verloop van tijd niet meer juridisch afdwingbaar is voor de rechter. De verbintenis blijft dan wel bestaan, maar het is niet langer mogelijk om deze met succes voor de rechter te vorderen. Vereist is dat de andere partij in zijn of haar verweer wel een beroep moet doen op de verjaring. Een rechter zal de verjaring immers in beginsel niet ambtshalve toetsen.

De gedachte achter verjaringstermijnen binnen ons Nederlandse rechtsbestel is het bieden van rechtszekerheid. Voorkomen wordt dat vorderingen onbeperkt blijven voortbestaan. Partijen weten dan na verloop van tijd waar zij juridisch gezien aan toe zijn. Bovendien beschermen de verjaringstermijnen tegen oude en lastig te bewijzen aanspraken en is het een stimulans om rechten tijdig te gelde te maken.

De algemene en de verkorte verjaringstermijn

In het geval dat de wet geen specifieke verjaringstermijn regelt, bedraagt de algemene verjaringstermijn voor een rechtsvordering twintig jaar. Dit noemen we de absolute verjaring. Vaak wordt in de wet een verkorte verjaringstermijn van vijf jaar genoemd (de relatieve verjaring). De relatieve verjaring geldt onder meer voor vorderingen:

1. tot nakoming van een verbintenis uit overeenkomst (afspraken nakomen, levering van zaken, facturen betalen);
2. tot periodieke betaling (huur, pacht, rente);
3. uit onverschuldigde betaling (betaling van gelden zonder dat een ander daar recht op had
4. tot ontbinding van een overeenkomst (nakoming of herstel);

Voorbeeld 1: op 23 oktober 2019 ontvangt u een tweetal facturen voor het leggen van vloerbedekking. U betaalt deze gedeeltelijk omdat u niet helemaal tevreden bent over de werkzaamheden. Begin 2025 vordert de wederpartij betaling van het restantbedrag. De verjaringstermijn voor deze facturen is vijf jaar waardoor de vordering op u is verjaard.

Voorbeeld 2: u maakt per ongeluk geld over naar een verkeerde ontvanger. U heeft vijf jaar de tijd om het geld terug te vorderen.

Verjaring bij schadevergoeding

De vordering tot vergoeding van schade of betaling van een contractuele boete kent twee verschillende verjaringstermijnen. De termijn van vijf jaar vangt aan vanaf het moment dat u bekend wordt met de schade én met degene die aansprakelijk is daarvoor. In het geval van de betaling van een boete vangt de termijn aan zodra u bekend bent met de opeisbaarheid van de boete en de persoon die de boete moet betalen. Bent u hier niet mee bekend? Dan vangt de verjaringstermijn van vijf jaar niet aan. Wel is er in de wet een maximum bepaald: de vordering verjaard in ieder geval na verloop van twintig jaar.

Voorbeeld: in een contract is een boete afgesproken bij overtreding van een afspraak. Het bedrijf weet dat de boete is geschonden en dus opeisbaar is en wie de boete moet betalen. Door drukte binnen het bedrijf wordt de boete echter pas veel later gevorderd. Na vijf jaar is de vordering verjaard. In het geval het bedrijf niet bekend was met de persoon die de boete moest betalen, verjaart de vordering in ieder geval na twintig jaar.

Verjaring bij vorderingen uit consumentenkoop

Binnen het consumentenrecht geldt een afwijkende verjaringstermijn van twee jaar voor een rechtsvordering tot betaling van de koopprijs. Indien de verkoper na twee jaar betaling bij u wil afdwingen, kunt u een succesvol beroep op verjaring doen.

Voorbeeld: een consument koopt in januari 2021 een bank en ontvangt een factuur met betalingstermijn van 30 dagen. De verkoper vordert betaling pas in februari 2024. De vordering tot betaling van de factuur is verjaard, omdat voor consumentenkoop een verjaringstermijn van twee jaar geldt.

Verjaring bij vonnissen

Wist u dat de bevoegdheid om een vonnis te executeren verjaart na twintig jaar? Deze verjaringstermijn vangt aan op de dag na de uitspraak.

Rente

In het geval dat de wederpartij in het vonnis wordt veroordeeld tot het betalen van de wettelijke rente, verjaart deze vordering na verloop van vijf jaar. Het voorgaande dient ter bescherming om de schulden niet te hoog op te laten lopen.

Voorbeeld: na zeventien jaar wordt een vonnis uit 2003 betekend. Het vonnis is binnen de termijn van twintig jaar geëxecuteerd, maar de vordering tot betaling van de wettelijke rente is wel verjaard over de jaren tot vijf jaar vóór de betekening van het vonnis.

Dwangsommen

Een dwangsom is een geldbedrag dat betaald moet worden als iemand niet voldoet aan een verplichting opgelegd door een rechter, overheid of overeenkomst. Het betreft een financiële prikkel om naleving af te dwingen. Dwangsommen kennen een zeer korte verjaringstermijn van zes maanden. Bij een dwangsom verbeurt de schuldenaar elke dag een apart bedrag, en voor elk dagbedrag begint meteen een verjaringstermijn van zes maanden te lopen.

Wacht de rechthebbende te lang met innen? Dan vervallen de oudste dwangsommen en kan de rechthebbende niet meer het volledige maximumbedrag opeisen.

De voornoemde verjaringstermijnen beginnen doorgaans te lopen ‘met ingang van de dag, volgende op die waarop het voor de aanvang van de verjaring beslissende feit heeft plaatsgevonden’. Daarbij is onder meer bepalend:

1. wanneer de vordering opeisbaar is: dat is het geval zodra de gerechtigde betaling of nakoming kan eisen en;
2. bekendheid met het bestaan van de vordering en degene die dit moet (terug)betalen (onverschuldigde betaling) of;
3. bekendheid met het bestaan van de schade of de opeisbaarheid van de boete en de daarvoor aansprakelijke persoon (schadevergoeding, bedongen boete).

Middels het stuiten van de vordering voorkomt u dat de vordering verjaart. De lopende verjaring wordt daarmee als het ware ‘afgebroken’ en er begint een nieuwe verjaringstermijn te lopen. Hoe en wanneer moet worden gestuit, verschilt per rechtsvordering. Bovendien zijn hier ook nog eens verschillende eisen aan gesteld in de wet. Doorgaans kunt u een vordering stuiten door middel van een schriftelijke aanmaning en mededeling ofwel het instellen van een daad van rechtsvervolging (bijvoorbeeld dagvaarden).

Conclusie

De gevolgen van verjaring zijn groot. De variatie aan verschillende verjaringstermijnen en eisen voor de stuiting daarvan des te meer. Door tijdig advies in te winnen en de juiste maatregelen te nemen voorkomt u dat uw vordering zal verjaren. Linssen cs Advocaten helpt u hier graag mee verder. Stel uw vraag aan Femke Alberts. U bereikt Femke via telefoon (013 542 0400) of via e-mail: [email protected].