De jacht op reeën is beperkt toegestaan. Het schieten van reeën is wel toegestaan wanneer de verkeersveiligheid in het geding is. Zowel provincie Flevoland als provincie Overijssel besloten met die reden om de jacht op reeën toe te staan. Stichtingen Fauna4Life en Animal Rights maakten bezwaar. Lees hier de uitspraken van de rechtbank.

1: Voorlopige uitspraak Provincie Overijssel

De eerste uitspraak werd gedaan op 17 maart 2025 en ging over de provincie Overijssel. Het betreft hier een voorlopige uitspraak; er moet nog een definitieve volgen. Maar de koers van de rechtbank is duidelijk: de provincie Overijssel heeft goed werk verricht en een goed besluit afgeleverd.

Dat besluit ziet op een periode van vijf jaar, en het afschot is in het belang van de verkeersveiligheid en ter voorkoming van onnodig lijden van reeën. De beide vaste stichtingen, Fauna4Life en Animal Rights, hebben bezwaar gemaakt en hebben de spoedrechter gevraagd het besluit hangende dat bezwaar al buiten werking te stellen.

Met betrekking tot het voorkomen van onnodig lijden heeft de provincie aangevoerd dat als er sprake is van uitzichtloos lijden, veroorzaakt door bijvoorbeeld landbouwwerkzaamheden of aanrijdingen, er een noodzaak is de dieren uit hun lijden te verlossen. Volgens de rechter is die onderbouwing vooralsnog voldoende, en kan het besluit dus in stand blijven.

Verkeersveiligheid en onderbouwing met lokale gegevens

De provincie heeft het belang van de openbare veiligheid – te weten de verkeersveiligheid – gebruikt als basis voor het besluit om reeën te mogen schieten. Fauna4Life en Animal Rights zijn het daar niet mee eens en wijzen onder andere op eerdere uitspraken over het afschot van reeën, waarin de besluiten wél buiten werking zijn gesteld.

De rechter is echter van mening dat de provincie voldoende heeft toegelicht dat er een relatie bestaat tussen het afschieten van reeën en de verkeersveiligheid. Uit een rapport van Groot Bruinderink blijkt dat de kans op een aanrijding groter wordt naarmate de populatie reeën groter wordt. Voor de relatie van het afschot op het aantal aanrijdingen baseert de provincie zich op Reewildbeheerplannen, waarin concreet de uitkomsten van de analyses en feiten worden weergegeven door de 32 WBE’s in de provincie met als bron het valwildsysteem. Dus werkelijk verzamelde gegevens, naar aanleiding waarvan de provincie gericht is gaan sturen op het beheer van de dieren.

Uit de gegevens blijkt: aantal aanrijdingen is sterk gedaald

Het gericht sturen heeft opgeleverd dat het aantal aanrijdingen sterk is gedaald. En daarmee is de relatie tussen het afschot en het aantal aanrijdingen aangetoond, aldus de rechtbank.

De rechter benadrukt dat er bij de andere, negatieve uitspraken geen lokale gegevens waren. Daar hecht de rechter dus veel waarde aan. En dat is dus iets wat we in de stelselwijziging moeten meenemen: veel lokale gegevens verzamelen om bijvoorbeeld op een deugdelijke manier een staat van instandhouding vast te stellen.

Beter beeld nodig van afweging belangen

Wel gaf de rechter nog toe dat de provincie een beter beeld moet geven van de belangenafweging tussen het belang van het ree en het belang van de verkeersveiligheid. De gevolgen voor de verkeersveiligheid van aanrijdingen met reeën moet beter in beeld worden gebracht. Dit was echter geen reden om nu het besluit buiten werking te stellen.

Tenslotte geeft de rechter nog aan dat alternatieve middelen voldoende zijn geprobeerd, maar niet tot de gewenste resultaten, te weten minder aanrijdingen, hebben geleid. Dat die alternatieve middelen voldoende zijn geprobeerd blijkt onder andere uit de lokale 32 WBE-plannen. Ook op dit punt zijn lokale gegevens dus van groot belang.

Conclusie na de uitspraak

Het in kaart brengen van de lokale gegevens betreffende tellingen, ongevallen en uitgevoerde maatregelen geeft de doorslag voor de rechter. Algemene landelijke overwegingen over bijvoorbeeld het gewenste percentage valwild schiet te kort, de lokale situatie in kaart brengen is van groot belang.

Uitspraak 2: Definitieve uitspraak Provincie Flevoland

Op 25 maart 2025 kwam een definitieve uitspraak in Flevoland. Op 25 januari 2025 had de rechter in een voorlopige uitspraak het besluit om reeën te mogen schieten voorlopig buiten werking gesteld. In de definitieve uitspraak van 25 maart 2025 is dat teruggedraaid en is het besluit weer van kracht.

Ook in deze zaak hadden beide eerder genoemde stichtingen beroep ingesteld tegen het besluit. Het beroep ging in deze zaak echter niet over het schieten van reeën vanwege onnodig lijden of het schieten van zieke en gebrekkige dieren.

Toetsingskader viel goed uit voor de provincie

De rechtbank heeft eerst een beslissing genomen over de vraag welk toetsingskader toegepast dient te worden. Dat is een ingewikkelde discussie, die uiteindelijk goed is uitgevallen. Voor de fijnproevers: de provincie hoeft niet de strengere eis van de Habitatrichtlijn toe te passen, onder andere omdat het ree niet valt onder die richtlijn.

Een kwestie van openbare veiligheid

De beide stichtingen voerden aan dat niet voldoende is onderbouwd door de provincie dat de ontheffing in het belang is van de verkeersveiligheid.

De rechtbank stelt vast dat het belang van verkeersveiligheid een belang van de openbare veiligheid is, en dat is een belang dat is opgenomen in de toenmalige Wet Natuurbescherming, en thans in de Omgevingswet. Ook stelt de rechtbank vast dat de verkeersveiligheid in het geding is gezien het grote aantal aanrijdingen.

Vermindering populatie draagt bij aan verkeersveiligheid

De vraag is dan of het verminderen van de populatie bijdraagt aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. De rechtbank is daarvan overtuigd. De provincie heeft zich daarbij gebaseerd op het Faunabeheerplan Grote Hoefdieren 2024-2028, het Faunabeheerplan Flevoland en het Aanbevelingsrapport ter vermindering van aanrijdingen met reeën in Flevoland.

Ook hier is het eerder aangehaalde rapport van Groot Bruinderink van groot belang geweest: de kans op een aanrijding wordt groter naarmate de populatie groeit. Daarnaast hebben ook de daadwerkelijke tellingen zoals vastgelegd in het genoemde Aanbevelingsrapport een grote rol gespeeld. In Flevoland hebben in 2023 486 aanrijdingen met een ree plaatsgevonden, op een populatie van 3686. Dat is aanzienlijk te noemen.

Ook heeft de provincie aangetoond dat het inzetten van alternatieve middelen zoals wildroosters of reflectoren niet de gewenste resultaten heeft opgeleverd.

Provincie was succesvol met lokale motiveringen

Wat we hier duidelijk zien is dat de provincie sinds de negatieve voorlopige uitspraak in januari alle zeilen heeft bijgezet om onder andere  met tellingen en ongevalgegevens alsnog voldoende motivering voor het afschot te geven, en dat zulks ook is geslaagd. De rechter wil geen algemene motiveringen, maar lokale en in ieder geval provinciale gegevens die de noodzaak van het afschot aantonen. En daar is Flevoland als nog in geslaagd.

Conclusie

Beide uitspraken zijn van groot belang voor de overige provincies, omdat de rechters aangeven wat zij als motivering willen zien om een ontheffing in stand te kunnen laten. Hier kunnen provincies rekening mee houden wanneer ze de noodzaak zien om de jacht op reeën toe te staan.

Wilt u meer weten over ontheffing voor afschot van reeën?

Neem dan contact op met onze specialist jachtrecht Maurice Stassen via [email protected] of bel naar 013 542 0400.