Eerder schreef ik een blog over het verkrijgen van een Europees Betalingsbevel bij grensoverschrijdende incasso. In de komende twee blogs richt ik mij op de incassopraktijk binnen Nederland. In deze eerste blog behandel ik de conservatoire beslaglegging, gevolgd door de executoriale beslaglegging in een volgende blog.

Er bestaan twee vormen van beslaglegging. Conservatoir beslag en executoriaal beslag. Waar conservatoir beslag bedoeld is om activa veilig te stellen, is het leggen van executoriaal beslag vooral bedoeld om een vordering in incasseren en een gerechtelijke uitspraak ten uitvoer te laten leggen (executie). Het primaire verschil tussen conservatoir en executoriaal beslag is het moment van de beslaglegging. Bij een conservatoir beslag wordt er beslag gelegd vóór de rechter een uitspraak heeft gedaan, terwijl bij een executoriale beslaglegging beslag wordt gelegd nadat de rechter een uitspraak heeft gedaan. In deze blog zal ik aandacht besteden aan de conservatoire beslaglegging.

Zoals de naam doet vermoeden is conservatoir beslag leggen een bewarende maatregel die in de praktijk wordt gebruikt om zekerheid te stellen. Het doel is onder meer te voorkomen dat een debiteur – hangende een gerechtelijke procedure – besluit om zijn vermogen weg te sluizen met als gevolg dat de schuldeiser zijn vordering niet kan verhalen.

Om conservatoir beslag te mogen leggen moet eerst toestemming worden gevraagd aan de voorzieningenrechter. Deze toestemming wordt gevraagd door het indienen van een beslagrekest. In artikel 700 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) en de Beslagsyllabus van de rechtspraak is opgenomen aan welke eisen een beslagrekest moet voldoen.

In het geval het conservatoire beslag is gebaseerd op onbetaalde facturen dan moet het beslagrekest de volgende informatie bevatten:

• De gegevens van de verzoeker;
• Een voldoende feitelijke omschrijving van de vordering en de grondslag daarvan;
• Vermelding van de door de schuldenaar tegen de vordering aangevoerde verweren en de gronden daarvoor;
• Het contract en de ingebrekestelling. Als geen contract is opgesteld, dient in het rekest uiteengezet te worden wat de (mondelinge) overeenkomst inhoudt.
• Een summiere omschrijving van geleverde goederen of diensten;
• Een factuuroverzicht met factuurnummers, data en bedragen;
• De aanmaningen (als dat er veel zijn kan in plaats daarvan een overzicht van de aanmaningen worden overgelegd).

Verder moet in het beslagrekest worden gemotiveerd i) waarom het beslag nodig is, ii) op welke zaken beslag moet worden gelegd, iii) waarom op deze zaken beslag moet worden gelegd en iv) waarom niet een minder bezwarend beslagobject mogelijk is.

Vervolgens moet de schuldeiser zijn vordering begroten. Volgens de beslagsyllabus kan een vordering in een beslagrekest als volgt worden begroot:

1. Bij een gestelde hoofdsom tot € 300.000: de hoofdsom plus 30%;
2. Bij een gestelde hoofdsom van € 300.000 tot € 1.000.000: de hoofdsom plus 30% over de eerste € 300.000 plus 20% over het meerdere tot € 1.000.000;
3. Bij een gestelde hoofdsom van € 1.000.000 tot € 5.000.000: de hoofdsom plus 30% over de eerste € 300.000 plus 20% over het meerdere tot € 1.000.000 plus 15% over het meerdere tot € 5.000.000;
4. Bij een gestelde hoofdsom van meer dan € 5.000.000: de hoofdsom plus 30% over de eerste € 300.000 plus 20% over het meerdere tot € 1.000.000 plus 15% over het meerdere tot € 5.000.000 plus 10% over het meerdere boven € 5.000.000.

Nadat het beslagrekest is onderbouwd met de daarbij behorende stukken en de vordering is begroot kan het beslagrekest digitaal worden ingediend door een advocaat. Vervolgens beslist de rechter – na summier onderzoek – of aan de gestelde eisen is voldaan en of verlof kan worden verleend om beslag te leggen.

In het geval er nog geen procedure loopt over deze vordering, zal de rechter op grond van art. 700 lid 3 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvorderingen bepalen dat de schuldeiser binnen een termijn van ten minste acht dagen (vaak veertien dagen) een procedure moet starten. Doe je dit niet binnen de gestelde termijn, dan komt het beslag te vervallen.

Nadat de rechtbank verlof heeft verleend, kan dit verlof aan de deurwaarder worden gestuurd zodat de deurwaarder het conservatoire beslag ten uitvoer kan leggen. In het geval dat er beslag wordt gelegd onder een (on)roerende zaak, betekent dit dat de (on)roerende zaak niet mag worden vervreemd door de debiteur. In het geval er conservatoir beslag wordt gelegd onder een bankrekening wordt het saldo dat op dat moment aanwezig is op de bankrekening bevroren, zodat de beslagene hierover niet kan beschikken. Op deze manier worden de activa van de schuldenaar bewaard en debiteur deze niet meer kan vervreemden.

Tot slot zal je als schuldeiser een procedure aanhangig moeten maken door een dagvaarding uit te brengen. Zodra de rechter in de hoofdzaak de vordering toewijst, dan wordt het conservatoire beslag automatisch omgezet naar een executoriaal beslag. Wordt de vordering afgewezen, dan komt het beslag te vervallen.

Het leggen van conservatoir beslag komt niet zonder risico’s. Het is als schuldeiser dus belangrijk dat je beseft wat de impact van een conservatoire beslaglegging is. Indien je beslag legt op de bankrekening van een handelsonderneming, en zij hierdoor niet meer over de aanwezige gelden kan beschikken op haar bankrekening, dan kan de handelsonderneming schade lijden als gevolg van deze beslaglegging. Zij kan tenslotte op dat moment geen gebruik maken van haar gelden en dus geen handel voeren.

Mocht later vast komen te staan dat er ten onrechte beslag is gelegd, dan kan je als beslaglegger aansprakelijk zijn voor deze schade. Als je als schuldeiser onnodig of onrechtmatig conservatoir beslag laat leggen, dan wordt dit een vexatoir beslag genoemd.

Om die reden is het van belang dat je onderzoekt wat het minst bezwarende beslagobject is, waarmee wel zekerheid van betaling wordt verkregen.

Hebt u vragen over het incasseren van onbetaalde facturen en het leggen van (conservatoir) beslag?

Wilt u meer weten? Neem dan contact op met Joep van Dooren via 013 542 04 00 of mail naar [email protected].