De smartphone is tegenwoordig onmisbaar in het dagelijks leven. Het apparaat fungeert niet alleen als communicatiemiddel, maar ook als agenda, portemonnee, navigatiesysteem en digitaal fotoalbum. Binnen het strafrecht speelt de smartphone daarnaast een steeds grotere rol als bron van informatie. Regelmatig wordt data uit telefoons gebruikt als bewijsmateriaal tegen verdachten. Vaak zonder dat men zich daarvan bewust is, kan een smartphone een zeer gedetailleerd beeld geven van iemands privéleven. In deze bijdrage leest u wat uw rechten zijn en wat u kunt doen wanneer uw smartphone in beslag wordt genomen in het kader van een strafrechtelijk onderzoek.

Hoewel u wellicht denkt ‘Ik heb niets te verbergen’, is het van belang de risico’s van de informatie in uw smartphone op het netvlies te hebben. Zo oordeelde de rechtbank Zeeland-West-Brabant in februari 2026 dat een snelheidsbepaling op grond van GPS-locaties die uit het onderzoek aan een telefoon kwamen, voldoende betrouwbaar waren om als bewijs te gebruiken[1]. Uit de berekeningen op basis van de locaties volgde een snelheid tussen 89 en 99 kilometer per uur waar 60 kilometer was toegestaan. Er volgt een veroordeling voor art. 6 WVW 1994.

[1] Rechtbank Zeeland-West-Brabant 12 februari 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:887.

Bij beslag op uw telefoon ten behoeve van een strafrechtelijk onderzoek kan worden verzocht om mee te werken aan het onderzoek aan uw telefoon, bijvoorbeeld door het geven van de toegangscode. U bent niet verplicht om de code te vertellen aan de politie. De vraag is op zichzelf logisch, omdat afgifte van de toegangscode het onderzoek voor de politie zou vergemakkelijken. Win altijd eerst advies van een advocaat in alvorens u de toegangscode beschikbaar stelt. De belangen van de politie liggen bij het onderzoek, terwijl uw belangen daar niet altijd zullen liggen. Laat u niet verleiden tot de aanname dat het onderzoek en de juistheid daarvan afhankelijk zou zijn van uw telefoon en in uw belang is.

Wanneer u de toegangscode niet geeft zal er een waarschuwing volgen. Er wordt gesteld dat technische opening van uw telefoon met zich mee kan brengen dat uw telefoon beschadigd raakt. Dit is geen dreigement, het kan echt gebeuren dat technische opening ertoe leidt dat uw telefoon onbruikbaar wordt. Het is echter niet zo, dat dat meteen gebeurt. Er is tijd voor overleg met een advocaat over afgifte van de toegangscode.

Het Europese Hof van Justitie deed in oktober 2024 uitspraak over onderzoek aan de telefoon van een verdachte[1]. Via de Hoge Raad (maart 2025[2]) werden eisen omtrent onderzoek aan een telefoon geformuleerd. Deze uitspraak heeft gevolgen voor de manier waarop de politie het onderzoek moet vormgeven en waar de grenzen liggen.

De politie mag – zonder toestemming van de gebruiker – niet zomaar haar gang gaan met uw telefoon. Indien het onderzoek aan uw telefoon verder gaat dan een beperkte inbreuk op uw persoonlijke levenssfeer, is er een machtiging van de Rechter-commissaris nodig. Een beperkte inbreuk is onder andere het achterhalen van de gebruiker van een toestel, het kijken naar recent gebelde telefoonnummers, maar ook het eerdergenoemde onderzoek naar snelheid op basis van GPS-locaties wordt door de rechtbank als beperkt gezien. Dit beperkte onderzoek mag de politie op eigen initiatief doen. Dat houdt ook in dat de politie zelf de grens van onderzoek moet bewaren en tegen deze afweging mogelijk verweer gevoerd kan worden door een advocaat op zitting. Als de rechter-commissaris om een machtiging wordt gevraagd weegt hij af of de inbreuk die op uw persoonlijke levenssfeer wordt gemaakt proportioneel is afgewogen tegen het belang van het onderzoek en de ernst van het strafbare feit. De Rechter-commissaris verbindt eisen aan de machtiging.

Door deze ontwikkeling zal de politie nog meer gebaad zijn bij toestemming voor onderzoek aan uw telefoon. Juist gelet op de enorme bron van informatie die een smartphone tegenwoordig is, is het wijs om voorafgaand te overleggen met een advocaat. Daarbij moet een afweging worden gemaakt tussen het ontlasten van uzelf en het sneller afwikkelen van het onderzoek enerzijds, en de mogelijk niet te overziene risico’s anderzijds. Denk aan het terug kunnen halen van verwijderde gegevens, drukke groepsgesprekken op bijvoorbeeld WhatsApp waar de inhoud niet voldoende op uw netvlies staat. Een uitkomst van het raadplegen van een advocaat voorafgaand kan bijvoorbeeld zijn om na machtiging van de Rechter-commissaris alsnog de toegangscode te verschaffen. Op dat moment is er meer zicht op de voorwaarden die de Rechter-commissaris aan het onderzoek verbindt en derhalve ook meer zicht op de procesrisico’s. Door alsnog een toegangscode te geven voorkomt u destructief onderzoek, maar is de bevoegdheid van de politie begrensd door een rechter.

De duur van het beslag, dus hoe lang u uw telefoon kwijt bent aan de politie, is afhankelijk van het onderzoek, het delict waarvan uw verdacht wordt en de persoonlijke belangen die u heeft bij het terugkrijgen van uw telefoon. Indien er geen teruggave volgt en u zich niet langer kunt verenigen met het beslag is er een mogelijkheid om een klaagschrift in te dienen tegen de beslissing om het beslag te handhaven. Er wordt dan aan de raadkamer van de rechtbank gevraagd het beslag te beoordelen. Tussen het indienen van een klaagschrift en het behandelen van het klaagschrift bij de raadkamer kan een paar maanden zitten, het is derhalve geen spoedmaatregel. Tussentijds is er in bepaalde onderzoeken wel overleg met de officier van justitie mogelijk over teruggave.

Bij de raadkamer wordt enkel gefocust op het beslag. Hoewel de strafzaak inhoudelijk nog geen rol speelt, worden niet alleen de persoonlijke belangen afgewogen tegen de belangen van het onderzoek. Ook wordt een voorzichtige schatting gemaakt of er de redelijke verwachting is dat de zittingsrechter(s) tot een andere beslissing dan teruggave zouden komen.

Geadviseerd wordt om een advocaat in te schakelen indien u te maken heeft met beslag op uw telefoon naar aanleiding van een actieve verdenking en strafrechtelijk onderzoek. Een dergelijke advocaat heeft de juiste kennis en ervaring met dit soort procedures, wat belangrijk is omdat je maar op een paar gronden met succes bezwaar kunt maken. Bij Linssen c.s. Advocaten beschikken wij over de benodigde kennis en ervaring. We helpen u graag met advies en proces. Indien u daarvoor in aanmerking komt, kunnen wij u tevens bijstaan op basis van een toevoeging.

[1] Hof van Justitie EU 4 oktober 2024, C-548/21 (Landeck).

[2] Hoge Raad 18 maart 2025, ECLI:NL:HR:2025:409.

Wordt u geconfronteerd met beslag op uw telefoon naar aanleiding van een actieve verdenking of strafrechtelijk onderzoek, dan is het raadzaam om een advocaat in te schakelen. Een gespecialiseerde advocaat beschikt over de juiste kennis en ervaring met dit soort procedures, wat van groot belang is omdat slechts op een beperkt aantal gronden met succes bezwaar kan worden gemaakt.

Bij Linssen c.s. Advocaten beschikken wij over de benodigde expertise en ervaring om u hierbij te adviseren en bij te staan in de procedure. Indien u daarvoor in aanmerking komt, kunnen wij u bovendien bijstaan op basis van een toevoeging. Neem gerust contact op met onze advocaat Suzanne van Eekelen om de mogelijkheden te bespreken. Zij is bereikbaar op 06-19048380 of per e-mail via [email protected].